Menora

Menora to jeden z najbardziej znanych symboli judaizmu. Według tradycji menorę zaprojektował sam Bóg, gdy na Górze Synaj dał Mojżeszowi prócz tablic także szczegółowe wskazówki dotyczące urządzeń Przybytku, jak i materiału z jakiego świecznik miał być wykonany.


Hiszpania 1384r. - ilustracja biblijna

Dokładny opis Menory znajdujemy w Torze (Księga Wyjścia 25,31-40; 26,35; 37,17-24 oraz Księga Liczb 8,2-3): "Zrobisz też świecznik ze szczerego złota. Z tej samej bryły wykujesz świecznik wraz z jego podstawą i jego trzonem; jego kielichy, pąki i kwiaty będą z jednej bryły. Sześć ramion będzie wychodzić z jego boków... I uczynisz siedem lamp, i ustawisz te lampy w ten sposób, ażeby oświecały tę stronę, która jest przed nimi... Z talentu szczerego złota (1 talent = 34,272 kg złota lub srebra) należy wykonać świecznik i wszystkie przybory należące do niego (Wj 25, 31-40)".


Włochy XIII w. - manuskrypt

W czasach świątynnych w miejscu Świętym Świętych zawsze zapalano menorę. Według przekazu biblijnego za czasów Salomona Świątynię zdobiło dziesięć takich świeczników (II Księga Kronik 4,7; I Księga Królewska 7,49-50). Siedmioramienny świecznik w świątyni jerozolimskiej symbolizował światło i życie wieczne.


1300r. - menora oliwna

Po podboju Izraela przez Rzymian w 70 r. n.e. świątynna menora została wywieziona do Rzymu. Płaskorzeźba tego właśnie świecznika, jako zdobycz wojenna, widnieje na łuku Tytusa w Rzymie. Józef Flawiusz tak opisywał łupy wywiezione przez Rzymian: "[...] ze wszystkich zdobyczy najważniejszy był złoty stół na chleby pokładne, ważący wiele talentów i świecznik sporządzony ze złota, lecz wykonany według innego wzoru, niż jesteśmy przyzwyczajeni w codziennym życiu. Ze środka podstawy wyrastał trzon, z którego odchodziły delikatne ramiona, tworzące rodzaj trójzębu. Każde ramię miało lampkę wykutą z brązu, a było ich siedem, co podkreśla wielkie poszanowanie tej liczby wśród Żydów".


Hiszpania XIVw. - manuskrypt

W dzisiejszej Jerozolimie menora stoi naprzeciw Knesetu. Jest to dar gmin żydowskich z Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Na siedmiu ramionach świecznika są wyrzeźbione główne wydarzenia i postacie, które wpisały się w historię narodu. Znajdują się tam więc: Mojżesz z tablicami na Górze Synaj, Rut Moabitka, Dawid i Goliat, prorok Izajasz, Jeremiasz napominający naród izraelski, Żydzi płaczący nad rzekami Babilonu, odbudowa Jerozolimy przez Nechemiasza po powrocie z wygnania babilońskiego, wojna Machabeuszy, rabin Jochanan ben Zakkai, Hillel objaśniający treść Tory poprzez złotą regułę postępowania, Bar Kochba po rewolcie, złoty wiek Żydów w Hiszpanii, Kabała, powstanie w Getcie Warszawskim oraz aktualny powrót do Erec Izrael.


Menora przed Knesetem

Przez wieki menora była symbolem wykorzystywanym w twórczości religijnej, stała się symbolem narodowym narodu bez państwa. Obecnie jest ona oficjalnym godłem państwa Izrael.


Francuski manuskrypt. Aaron dolewający oliwy do menory


Manuskrypt z XVII w.


Anglia 1714r. - modlitewnik

Halina Marcinkowska